Waarom aanpassen je leger kan maken dan je denkt

Aanpassen lijkt van buiten vaak iets kleins. Een beetje inschikken. Een beetje rekening houden. Een beetje niet te veel ruimte innemen. Maar aanpassen is niet altijd onschuldig.

Veel mensen zien aanpassen zelfs als iets goeds. Sociaal. Netjes. Makkelijk. Volwassen.

Maar soms pas je je niet aan omdat je vriendelijk bent. Soms pas je je aan omdat het veiliger voelt. Omdat minder zeggen minder risico geeft. Omdat stil zijn minder gedoe oplevert. Omdat je al te vaak hebt gevoeld dat eerlijk zijn, gevoelig zijn, boos zijn, verdrietig zijn, of gewoon jezelf zijn te veel was.

Dan wordt aanpassen geen keuze meer

Dan wordt het iets wat bijna vanzelf gaat. Je let op hoe iemand kijkt. Je voelt snel aan wat de bedoeling is. Je zegt wat handig is. Je slikt in wat te veel kan zijn. Je maakt jezelf kleiner als dat rustiger voelt. Je probeert niet lastig te zijn. Niet te gevoelig. Niet te aanwezig. Niet te moeilijk.

En misschien werkt dat ook nog. Misschien voorkom je er gedoe mee. Misschien hou je de sfeer ermee rustig. Misschien zorg je dat mensen je aardig blijven vinden. Misschien kom je de dag er beter doorheen.

Maar ondertussen kost het vaak veel meer dan mensen zien.

Want elke keer dat jij jezelf wegduwt, gebeurt er iets

Je raakt verder weg van wat je echt voelt. Verder weg van wat je eigenlijk wilde zeggen. Verder weg van hoe het echt met je gaat. Verder weg van wie je bent zonder al dat opletten.

En dat maakt leeg. Niet ineens. Niet in één dag. Maar langzaam. Zo langzaam dat je het soms pas merkt als je bijna nergens meer echt zin in hebt. Als je moe bent zonder duidelijke reden. Als je met mensen bent en toch ver weg voelt. Als je niet goed meer weet wat van jou is, en wat je hebt aangeleerd om de boel rustig te houden.

Van buiten kun je er best goed uitzien

Dat is het gemene eraan. Van buiten kun je er best goed uitzien. Rustig. Lief. Flexibel. Makkelijk. Sterk misschien zelfs.

Maar van binnen kun je jezelf steeds minder voelen. Soms weet je precies wat anderen nodig hebben, maar weet je niet meer wat jij nodig hebt. Soms voel je spanning zodra je iets wilt zeggen dat echt van jou is. Soms zeg je automatisch "maakt niet uit", terwijl het wel uitmaakt. Soms lach je mee, terwijl je eigenlijk dichtklapt.

Soms ben je zo gewend geraakt aan aanpassen, dat je het bijna niet meer ziet als iets dat energie kost. Tot je leeg begint te raken.

Leeg voelt niet altijd als verdriet

Soms voelt leeg als vlak. Als nergens zin in hebben. Als niet goed kunnen voelen wat je wilt. Als moe worden van contact. Als jezelf kwijtraken in groepen. Als thuiskomen en alleen nog stilte willen. Als het gevoel dat je wel bestaat, maar niet echt leeft.

Veel mensen denken dan dat er iets mis met ze is. Dat ze saai zijn. Of ongemotiveerd. Of lastig. Of niet sociaal genoeg. Of te gevoelig. Of zwak.

Maar soms ben je niet zwak. Soms ben je gewoon moe van het aanpassen. Moe van het opletten. Moe van het inschatten. Moe van het voorkomen. Moe van het doorslikken. Moe van jezelf steeds een beetje bijschaven zodat anderen zich fijner voelen.

Dat hou je niet eindeloos vol

En vaak is dat niet alleen je energie. Vaak raak je ook stukjes kwijt van je spontaniteit. Van je stem. Van je grenzen. Van je plezier. Van je gevoel dat jij ook gewoon mag bestaan zonder eerst handig, lief of veilig te zijn voor iedereen om je heen.

Misschien herken je dat. Dat je in sommige ruimtes bijna automatisch verandert. Rustiger wordt. Voorzichtiger. Aardiger dan je je eigenlijk voelt. Minder eerlijk. Minder zichtbaar. Alsof je eerst moet aanvoelen wie je moet zijn voordat je kunt ontspannen.

Dat is niet raar. Dat is vaak aangeleerd. En wat aangeleerd is, voelt na een tijdje gewoon als karakter. Alsof jij nou eenmaal zo bent. Alsof jij van nature stil bent. Of conflict vermijdt. Of altijd rekening houdt. Of het lastig vindt om aan te geven wat je wilt.

Maar soms ben jij niet gewoon zo

Soms ben je vooral heel goed geworden in overleven tussen mensen, sferen of situaties waarin jezelf zijn niet veilig genoeg voelde. Dat is iets anders. En dat verschil is belangrijk.

Want als je alles wat jij hebt aangeleerd om veilig te blijven, gaat zien als je echte persoonlijkheid, dan ga je ook geloven dat leegte, twijfel en aanpassen gewoon bij jou horen. Terwijl dat niet per se zo is.

Misschien is er niet iets mis met jou. Misschien ben je te lang bezig geweest met jezelf kleiner maken om de dag door te komen.

Waarom ik Orani bouw

Misschien is dat ook een deel van waarom ik Orani bouw. Niet om jou ineens te veranderen in iemand die overal hardop zegt wat hij voelt. Niet om te doen alsof je vanaf morgen helemaal jezelf moet zijn. Zo werkt het niet.

Maar wel om ruimte te maken voor een eerlijkere vraag. Niet alleen: wat moet ik doen. Maar ook: wat ben ik onderweg kwijtgeraakt. Waar ben ik mezelf gaan inhouden. Waar ben ik gaan geloven dat aanpassen hetzelfde is als normaal zijn.

Want soms begint richting niet met grote keuzes. Soms begint het met zien hoeveel energie het kost om de hele tijd iemand te zijn die net iets kleiner, stiller of makkelijker is dan je eigenlijk bent. Soms begint het met toegeven dat aanpassen je niet alleen heeft geholpen, maar je ook iets heeft gekost. Rust. Vrijheid. Spontaniteit. Plezier. Jezelf.

Dat zijn geen kleine dingen

En nee, dat betekent niet dat je ondankbaar bent. Niet dat je dramatisch bent. Niet dat je ineens overal tegenin moet gaan.

Maar misschien wel dat je wat serieuzer mag nemen hoe moe je hiervan bent geworden. Misschien mag je opmerken hoe vaak je "maakt niet uit" zegt terwijl het wel uitmaakt. Hoe vaak je je inhoudt terwijl je eigenlijk iets voelt. Hoe vaak je al bezig bent met de reactie van de ander voordat jij zelf hebt gevoeld wat jij nodig hebt.

Dat is vaak precies waar leegte begint.

"Misschien is de eerste stap alleen dat je ziet: ik ben me al heel lang aan het aanpassen, en het maakt me leger dan ik dacht."

Dat besef alleen al kan iets openzetten. Geen wonder. Geen snelle oplossing. Maar wel iets echts. Een klein beetje meer eerlijkheid. Een klein beetje meer gevoel. Een klein beetje minder automatisch verdwijnen.

En soms is dat precies waar iets nieuws begint.